Viêm gan virus B và C là những bệnh lý phổ biến có thể gây tổn thương gan kéo dài, làm tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan. Đáng chú ý, nhiều người nhiễm virus trong thời gian dài nhưng không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, tầm soát và theo dõi định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện bệnh và hạn chế biến chứng.

1. Ai nên tầm soát viêm gan B, C?

Bạn nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát nếu thuộc một trong các nhóm sau:

• Người chưa từng xét nghiệm hoặc chưa rõ tình trạng nhiễm viêm gan B, C.

• Người có người thân nhiễm viêm gan B hoặc có tiền sử bệnh gan.

• Người từng tiếp xúc với máu, dùng chung kim tiêm hoặc có nguy cơ phơi nhiễm qua đường máu.

• Người có men gan tăng kéo dài chưa rõ nguyên nhân.

• Phụ nữ mang thai hoặc người có các yếu tố nguy cơ khác theo tư vấn của bác sĩ.

Viêm gan B, C có thể diễn tiến âm thầm nên không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi kiểm tra.

2. Những xét nghiệm nào thường được sử dụng?

Đối với viêm gan B: Xét nghiệm HBsAg thường được sử dụng để phát hiện tình trạng nhiễm virus hiện tại. Nếu có kết quả dương tính, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm men gan, HBV DNA và các phương pháp đánh giá tổn thương gan để xác định tình trạng bệnh.

Đối với viêm gan C: Xét nghiệm Anti-HCV giúp phát hiện kháng thể chống virus. Nếu kết quả dương tính, xét nghiệm HCV RNA thường được thực hiện để xác định người bệnh có đang nhiễm virus hay không.

Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ giải thích và đánh giá kết hợp với tiền sử sức khỏe, không nên tự kết luận bệnh chỉ dựa trên một chỉ số.

3. Người mắc viêm gan B, C cần theo dõi ra sao?

Người nhiễm viêm gan B cần tái khám và xét nghiệm theo lịch phù hợp để theo dõi hoạt động của virus, chức năng gan và nguy cơ biến chứng. Không phải trường hợp nào cũng cần điều trị ngay, nhưng người bệnh cần tuân thủ lịch kiểm tra và không tự ý ngừng thuốc.

Đối với viêm gan C, người đang nhiễm virus nên được đánh giá tổn thương gan và tư vấn điều trị. Phần lớn trường hợp có thể điều trị khỏi bằng thuốc kháng virus phù hợp. Người đã điều trị khỏi nhưng có xơ gan vẫn cần tiếp tục theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ.

Lịch tái khám và xét nghiệm sẽ tùy thuộc vào tình trạng của từng người bệnh.

4. Cách phòng ngừa viêm gan B, C

Để giảm nguy cơ lây nhiễm và bảo vệ sức khỏe gan, bạn nên:

• Tiêm vắc xin phòng viêm gan B nếu chưa có miễn dịch; hiện chưa có vắc xin phòng viêm gan C.

• Không dùng chung kim tiêm, dao cạo râu, bàn chải đánh răng hoặc vật dụng có thể dính máu.

• Thực hành tình dục an toàn và lựa chọn cơ sở thực hiện thủ thuật bảo đảm vô khuẩn.

• Hạn chế hoặc tránh rượu bia, đặc biệt khi đã mắc bệnh gan.

• Không tự ý sử dụng thuốc hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc.

• Chủ động khám và xét nghiệm khi có yếu tố nguy cơ.

5. Khi nào nên đi khám?

Nếu chưa biết tình trạng viêm gan B, C của bản thân, có yếu tố nguy cơ hoặc phát hiện men gan bất thường, bạn nên đến cơ sở y tế để được tư vấn tầm soát.

Khi xuất hiện vàng da, vàng mắt, bụng chướng bất thường hoặc các dấu hiệu nghiêm trọng như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, lú lẫn, cần được đánh giá y tế kịp thời.

Chủ động tầm soát, theo dõi đúng hướng dẫn và điều trị khi có chỉ định là những bước quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe gan và hạn chế biến chứng do viêm gan B, C.

Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và tư vấn trực tiếp của bác sĩ.